K.O.S. İşletmelerinin Sektörel Olarak Değerlendirilmesi

K.O.S. İşletmelerinin Sektörel Olarak Değerlendirilmesi

4.1. Gıda-İçki-ve Tütün Sanayi

Bu sektör KİT’in yoğun olarak faaliyet gösterdiği bir sektördür. İlin tütün, ürün potansiyeline paralel olarak sektörde sürekli gelişme ve modernizasyon çalışmaları vardır. Ballıca Sigara Fabrikası 1998 yılında tesis edilerek işletmeye alınmıştır. Bu sektördeki küçük işletmeler genellikle gıda sanayinde yoğunlaşmıştır.

4.1.1. Unlu Ürünler Gıda Sanayii

Sektörde faaliyet gösteren 10’a yakın un fabrikası ve yem sanayii mevcuttur. Sektördeki un firmalarının birleşimi ile sektörel dış ticaret şirketi kurulmuştur. Sektör canlı durumda olup unlu mamullerin nihai ürün sektörüne dönüştürülmesi ile oluşacak sektörler makarna, bisküvi, gofret gibi tesislerin artması sektördeki istihdamın ve ihracat potansiyelini artıracaktır.

4.1.2. Şekerli Mamuller Üreten Firmalar

Bu firmalarımızın ilimizde özellikle bölgemiz tüketicilerine hitap edecek şekilde faaliyet ve üretimlerini sürdürmektedir. Sektörün ihracata yönelmesi ve BDT pazarına yönelmesi sektördeki istihdamı artıracaktır. Sektörde kalite problemi mevcuttur. Gümrük Birliğine girdiğimiz şu süreçte AB standardına uygun üretim ve ambalaj için sektörün acil kalite sağlayan ekipman desteğine ihtiyaç vardır.

4.2. Orman Ürünleri ve Mobilya Sanayi

İlimizde faaliyet gösteren KOS İşletmelerinin çoğunluğu bu sektörde faaliyet göstermektedir. Bu işletmeler daha çok yeni açılan küçük sanayii siteleri ve organize sanayii bölgesinde faaliyet göstermektedirler.

Küçük ve orta boy işletmelerde genel olarak bu sektörlerde yarı mamul veya nihai ürün üretmeye devam etmektedir. Bu sektörde en büyük problem sektörün tümü bir arada bulunduğu bir mobilyacı esnafı sanayi sitesi olmayışı sektördeki gelişmenin hızla küçük işletmelere yayılmasını güçleştirmektedir. Çevresel kirlenmeyi önleme açısından bu sektörün bir arada bulunması hizmetin verilmesini daha da kolaylaştıracaktır.

Sektörün önemli problemleri: BU sektörlerde genel olarak pazarlama problemleri mevcuttur. Sektör için modern üretim teknikleri ve çağdaş ürün sistemlerinin gelişmesi ile çevre iller ve BDT ülkeleri Pazar olabilecektir. Bu sektörlerde yetişmiş işgücüne ihtiyaç vardır. Sektör ilçelerde daha yoğun olarak faaliyettedir.

4.3. Dokuma Giyim Eşya ve Deri Sanayi

Sektör Türkiye genelinde ve il içinde önemli potansiyel arz etmektedir. Özellikle tekstil ihracatının lokomotifi oluşu bu sektörün hızlı bir şekilde ilimizde tesis edilerek desteklenmesi gerekmektedir. Organize sanayii bölgesinde ve küçük sanayii sitelerinde sektör de faaliyet gösteren küçük işletmeler vardır. Bu sektörde özellikle teknoloji transferi pazarlama ve işbirliği ve hammaddede üreten tesislerin ilimizde desteklenerek tesis edilmesi ilimizdeki tekstil sektörünün gelişmesini hızlandıracaktır. Bu sektörde önemli pazarlar AB ülkeleri, BDT ve büyük kentlerdir. Sektörde kaliteye yönelik teknolojik ekipmanlara ve yetişmiş işgücüne ihtiyaç vardır.

4.4. Metal Eşya Makine ve Teçhizat Döküm İmalatı Sanayi

4.4.1. Döküm İmalat Sanayii

Bu sektör ilimizde sahil şeridindeki diğer illerimize göre daha iyi düzeydedir.

4.4.2. Demir Dışı Döküm Sanayii

Sektör demir dışı mamuller sanayii açısından iyi durumdadır. Özellikle mevcut orta ölçekli iki firmamız organize sanayii bölgesinde faaliyette olup, her iki firma da hem tevsi yatırıma hem de sektörde gerekli kaliteyi tescil edip ISO 9000 sistem kurulmasını sürdürmektedirler.

4.4.3. Kupol ve İndüksüyon Ortaklı Tesisler

Sektörde ilimizde faaliyet gösteren 20’ye yakın küçük ve orta ölçekli firmalar mevcuttur. Bu firmalarımız özellikle devlet ihaleleri ve büyük KİT’lere yönelik üretim kapmakta olup ihracatını önemli ölçüde arttırmışlardır. Özellikle orta ölçekli işletmemiz duktil döküm ve boru bağlantıları üretiminde söz sahibidir.

4.4.4. Ark Ocaklı Tesisler

Şu anda organize sanayi bölgemizde bölge illerine hitap eden 40 ton/saat kapasiteli ark ocaklı tesis mevcuttur

4.4.5. Makine İmalat Sanayii

Bu sektörümüz de su pompası üretimi konusunda ihtisaslaşmış ve organize sanayii bölgesinde yatırım yapan üretim potansiyeli yüksek ve kaliteli ürün üreten tesislerimiz mevcuttur Sanayilerimize aktarma ve taşıma sistemleri üretimi yapan potansiyel firmalarımız mevcuttur.

Endüstriyel Mutfak Eşyası Üreten Firmalar Samsun ilinde yakın gelecekte kendi sektöründe söz sahibi olabilecek ve potansiyel arz eden bu firmalarımız mevcuttur. Bu firmalarımızın yakın gelecekte AB standartları ile ilgili “CE” makasının özellikle bu sektörde uygulanması bu firmalarımızın üretiminin olumsuz etkilenmemesi bu standartlara uygun üretim sistemine acil şekilde geçilmelidir.

Kazan Sanayii: Sektörde faaliyet gösteren tesisler, akaryakıt ve gıda tankı üretimini yapan küçük ve orta ölçekli firmalar yoğunluktadır. Sektörde kaliteli ürün ve vasıflı işgücüne ihtiyaç var.

Dövme El Aletleri ve Tıbbı Cihaz Üretimi : Tıbbi cihaz üretimi büyük potansiyel arz etmektedir. Bu sektör emek yoğun hassas bir sektör olup; bu desteklenmesi için hem bu sektörde ihtisaslı il olma durumuna getirecek hem de büyük yatırım gerektirmeyen küçük işletmelerin istihdamın bu alanda tesis edilmesi imkanı sağlayacaktır. İlde bu sektörde söz sahibi ikisi büyük olmak üzere muhtelif küçük işletmeler mevcuttur. her iki büyük firmada ISO 9000 belgesine sahiptir. Bu sektörün bir proje haline getirilerek desteklenmesi hem istihdama olan katkısı hem de sağlık sektöründe büyük rakamlara ulaşan ithalat girdilerini azaltacaktır.

4.5. Kimya-Petrol-Kauçuk Plastik Ürünleri

Bu sektörde faaliyet gösteren Azot Sanayii (TÜGSAŞ) gibi büyük KİT ilimizde mevcuttur. Bu sektör ilimizde KOS işletmelerinin tarıma dayalı ürün geliştirmede gerekli olan yan sanayii tesis etmekte gerekli ivmeyi gösterememiştir. Bu işletmemiz 1998 yılı sonunda özelleştirme kapsamına alınmıştır. Özellikle sektördeki KOS işletmeleri kauçuk ve plastik ürünler sektörde yaygındır. Bu sektörde büyük ihracat potansiyeli olan ve otomotiv sektörde yan sanayii durumunda olan orta ölçekli işletmelerin yanı sıra bölgesel pazarlara hitap edecek küçük işletmeler mevcuttur.

Sektördeki firmaların gerek büyüme, gerekse çevresel etkenler sebebi ile organize sanayii bölgesinde yatırımda olmaları bu sektörde yakın gelecekte söz sahibi olabilecek sektörlerimiz arasındadır. Samsun İli; Türkiye imalatı sanayiine genel perspektifte bakıldığında %25′’lik yadsınamayacak bir yüzdelik sırasındadır. Ülkenin bulunduğu ekonomik koşullar Samsun işadamı ve sanayisini de etkilemektedir. Samsun ilindeki işadamları ve sanayicilerin kentin gelişmesi için sürekli aktif ve proje üretmeleri genç işadamlarının yeni projeler ve girişimler peşinde olması kentin geleceğinin parlak olduğunu göstermektedir. Zaten mevcut potansiyeli ve durum itibarıyla yarattığı katma değerle Samsun ili Anadolu Kaplanlarından biridir.

DİE 1996 rakamlarının ortalama 7.2 olan gelişme hızına rağmen Samsun ili 9.7 gelişme hızı ile büyüyen endüstri ve gelişen küçük ve orta boy işletmelerin yoğunlaştığı kenttir. Kentte kurulması düşünülen ikinci organize sanayii bölgesi, kuruluş kanunu çıkan serbest bölge ve BDT ilişkisi olan ve hızla devam eden alt yapı yatırımları Samsun iline yatırım yapmak için gerekli cazibeyi sağlamaktadır

4.6. Gruplar İtibariyle Sanayici Firmalar

4.6.1 Sektörler İtibariyle sağlanan istihdam ve ortalama istihdam sayıları

Sektör	Firma Sayısı	İstihdam
Ağaç Ve Mobilya Sanayi	58	799
Asansör Montaj	11	332
Bakır-Pirinç-Aluminyum-Demir Çekme	15	604
Cam – Avize Sanayi	13	259
Çay, Baharat ve Bakliyat Paketleme	10	88
Çimento-Hazır Beton	6	121
Fabrikasyon Yemek İmalatçıları	8	210
Isı Cihazları	8	75
İçecek Tozu	5	38
Kağıt Ürünleri – Matbaa – Baskı	10	110
Kimya Ve İlaç Sanayi	16	1,131
Kireç	10	222
Kolonya İmalatçıları	7	40
Konfeksiyon İmalatçıları	29	778
Kömür Eleme	4	60
Kuruyemiş Kavurma ve Paketleme	5	70
Lastik	20	537
Makina İmalatçıları-Çelik Konsrüksiyon-Döküm	60	1,723
Muhtelif Gıda	23	533
Muhtelif İmalat	45	1,249
Oto Bakım Servisleri	11	309
Plastik	22	289
Plastik ve Alüminyum Doğrama	9	162
Soğuk Hava Depoları	5	54
Süt ve Süt Ürünleri İmalatçıları	7	59
Şekerleme,Tahin, Susam, Helva İmalatçıları	15	237
Taş Ve Toprak Sanayi	9	100
Tıbbi Ve Cerrahi Alet Üreticileri	6	192
Trikotaj İmalatçıları	13	523
Tuğla-Kiremit	4	91
Un Ve Yem İmalatçıları	20	394
Unlu Gıda Mamülleri İmalatçıları	20	201
Toplam	504	11,590

Bu tablodan da görülebileceği gibi toplam sanayici sayısı 504 ve sağlanan toplam istihdam 11,590 olarak görülmektedir. En fazla istihdamı Makine imalatçıları sağlamaktadır.

4.7. Kamu’ya Ait Üretim Sanayi Tesisleri

Şehrimizde Kamu’ya ait 2 adet Sanayi Tesisi bulunmaktadır. Bu sanayi tesisleri Ballıca Sigara Fabrikası ve Çarşamba Şeker Fabrikasıdır. Karadeniz Bakır işletmeleri, Samsun Gübre Sanayi A.Ş.(TÜGSAŞ), Ladik Çimento Fabrikası, Samsun Yem Sanayi A.Ş., Vezirköprü Orüs Kereste Fabrikası ve Bafra Devlet Kereste Fabrikası özelleştirilmiştir.

4.7.1. Ballıca Sigara Fabrikası

Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir işletme olarak 19 Mayıs ilçemizde faaliyet gösteren Sigara Fabrikamızın kapasitesi 10,000 ton/yıl filtreli Sigaradır.

4.7.2. Çarşamba Şeker Fabrikası

1977 yılında kurulmuş bulunan Fabrika 1989 yılında faaliyete geçmiştir.

4.7.2.1. Üretim Kapasitesi

Ürün	Kapasite
Şeker	72,000 ton/yıl
Melas Küspe	48,000 ton/yıl
Küspe	24,000 ton/yıl